Wat is lachgas?

De scheikundige naam

In de volksmond heet het lachgas, maar de officiële naam is distikstofmonoxide: twee stikstofatomen en één zuurstofatoom, N₂O. Het gas werd in 1772 ontdekt door Joseph Priestley en is sinds de negentiende eeuw in gebruik als narcosemiddel bij tandartsen en in ziekenhuizen. Daarnaast wordt het al decennia gebruikt als drijfgas in slagroompatronen en in de voedingsindustrie.

Hoe werkt lachgas?

Lachgas wordt via een ballon ingeademd. Het gas komt via de longen in het bloed en bereikt binnen enkele seconden de hersenen, waar het de prikkeloverdracht tijdelijk remt. Dat geeft een kortdurende roes: een licht, zweverig en euforisch gevoel, vaak met de neiging om te lachen (vandaar de naam), versterkte geluiden en soms lichte hallucinaties. De roes duurt één tot enkele minuten en verdwijnt daarna weer volledig.

Effecten

• Korte roes van één tot enkele minuten
• Euforie en lachbuien
• Licht, tintelend en zweverig gevoel
• Geluiden en licht komen heviger binnen
• Soms lichte hallucinaties

Risico’s

Lachgas verdringt zuurstof. Wie te veel achter elkaar gebruikt of direct uit de tank inademt, kan duizelig worden, flauwvallen of ernstige bevriezingsletsels oplopen. Bij frequent gebruik ontstaat een tekort aan vitamine B12, wat tot zenuwschade kan leiden (tintelingen, krachtverlies, problemen met lopen). Lachgas combineren met alcohol of andere middelen vergroot de risico’s aanzienlijk, en gebruik in het verkeer is levensgevaarlijk en verboden.

Lees onze richtlijnen voor veilig gebruik en wat de wet zegt over lachgas in Nederland.

Waar wordt lachgas voor gebruikt?

Distikstofmonoxide heeft veel meer toepassingen dan ballonnen. In de geneeskunde wordt het, gemengd met zuurstof, gebruikt als pijnstiller en licht narcosemiddel, bijvoorbeeld bij tandartsen en in de verloskunde. In de keuken is het het drijfgas in slagroompatronen en in horecaspuiten: het lost goed op in vet en geeft slagroom zijn luchtige structuur. In de autosport wordt N₂O als “nitro” in de motor gespoten om het vermogen tijdelijk te verhogen, en in de industrie dient het als oxidator en als analytisch referentiegas.

Lachgas in cijfers

• Scheikundige formule: N₂O, molaire massa 44 g/mol
• Kookpunt: −88,5 °C; in de tank is het grotendeels vloeibaar onder circa 50 bar
• Eén Fastgas tank van 2 kg bevat evenveel gas als circa 250 slagroompatronen van 8 gram
• Eén ballon bevat gemiddeld 8 tot 10 gram N₂O
• Zwaarder dan lucht: in een slecht geventileerde ruimte hoopt het zich laag bij de grond op

Lachgas in Nederland

Nederland was jarenlang een van de landen met het hoogste recreatieve gebruik van lachgas in Europa, vooral onder jongvolwassenen in de grote steden. Sinds 1 januari 2023 valt lachgas onder de Opiumwet; lees wat dat betekent op is lachgas verboden?. Wie lachgas gebruikt, doet dat het veiligst thuis, zittend, via een ballon en met mate.